Japonia Tęcza

Japonia kolorami: zdobione studzienki kanalizacyjne. Skąd ten fenomen?

zdobione studzienki kanalizacyjne

Niektóre z dzieł sztuki mieszczą się w muzeach i galeriach, podczas gdy inne znajdują się tuż pod naszymi stopami. W większości krajów włazy kanalizacyjne mają czysto użytkową funkcję, a wzór na metalowym kole jest szary i nijaki. W Japonii zdobione studzienki kanalizacyjne można znaleźć niemal wszędzie.

Niedawno znajomy podesłał mi kilka zdjęć takich studzienek z Osaki, a ja odświeżyłam wspomnienia z pobytu w Japonii przed czterema laty i zaczęłam zgłębiać temat.

 

Zdobione studzienki kanalizacyjne w Japonii – jak to się zaczęło?

 

Nowoczesne systemy kanalizacyjne z naziemnymi punktami dostępowymi zwanymi manhoru (studzienki) zaczęły pojawiać się w Japonii pod koniec XIX wieku. Ślady starszych systemów kanalizacyjnych datuje się na 2000 lat.

 

 

W latach 80. XX w., kiedy społeczności spoza głównych miast Japonii otrzymały nowe systemy kanalizacyjne, projekty robót publicznych spotkały się z oporem – dopóki pewien wysokiej rangi biurokrata nie rozwiązał problemu, opracowując sposób, aby te niewidzialne systemy zostały docenione estetycznie: zdobione studzienki kanalizacyjne. W 1985 r. wpadł na pomysł, by umożliwić gminom projektowanie własnych pokryć włazów. Jego celem było podniesienie świadomości na temat kosztownych projektów kanalizacyjnych i uczynienie ich bardziej przyjaznymi dla podatników.

 

 

Jako że Japończycy podnoszą wzornictwo we wszystkich aspektach życia na nowy poziom, niestandardowe włazy były mile widziane, mimo że kosztowały więcej niż zwykłe. Dzisiaj prawie 95% z 1780 gmin w Japonii ma swoje własne, specjalnie zaprojektowane pokrywy.

Wzory są różne: od obrazów, które przywołują kulturową tożsamość regionu, florę lub faunę, do punktów orientacyjnych i lokalnych festiwali. W Kioto na przykład głównym motywem występującym na włazach jest żółw  – symbol mądrości i długowieczności. Najliczniejszą kategorią są drzewa, a następnie pejzaże, wzory kwiatowe i ptaki.

 

 

 

Dzięki licznym konkursom i publikacjom, Japończycy oszaleli na punkcie tworzenia barwnych włazów, a gminy rywalizują ze sobą o to, kto  wymyśli najlepsze projekty. Dzisiaj w Japonii jest około 19 000 wzorów włazów i tyle samo zdobionych studzienek kanalizacyjnych.

 

 

 

Zdobione studzienki kanalizacyjne w mediach

W ciągu ostatnich kilku lat fotograf S. Morita podróżował po Japonii fotografując stylizowane pokrywy włazów. Jego obszerną galerię można zobaczyć na Flickr.

Powstała też książka o tym zjawisku zatytułowana Drainspotting, której autorem jest Remo Camerota.

Poniżej możecie zobaczyć proces tworzenia zdobionych studzienek kanalizacyjnych.


Czy będąc w podróży zwracacie uwagę na studzienki? A może trafiliście już na przykłady sztuki japońskiej podczas pobytu w Kraju Kwitnącej Wiśni? Co sądzicie o takim pomyśle?